Turkish-English Translator

Çeviri yaparken, kaynak metni hedef dilde en iyi şekliyle söylemeye çalışmak esastır. Tabii bunu yaparken kaynak metin anlamından bir şey yitirmemelidir; yani çeviri hem güzel hem de sadık olmalıdır. Bunlar hep söylediıimiz şeyler zaten. Peki, nasıl yapacaıız bunu?

Çevirmenlik eıitimi alırken hocalarımdan birinin sıkça kullandııı bir soruydu “Bunu Türkçe nasıl söyleriz?” sorusu. Görünüşte çok basit bir soru; ama bir o kadar da yararlı. Ana dilimize çeviri yaparken bu soruyu daima aklımızın bir köşesinde bulundurmalıyız.

“There was a far away look in her eyes,” cümlesini ele alalım. Cümleyle ilk karşılaşmamızda bunu “Gözlerinde uzak bir ifade belirdi,” şeklinde çevirebiliriz. Tabii bu ilk karşılaşmamızda acelemiz vardır, ayrıca henüz aklımıza daha iyi bir şey gelmemiştir. Daha sonra, çeviriyi kontrol ederken cümleyle tekrar karşılaşırız: "Gözlerinde uzak bir ifade belirdi." Ne denli şiirsel, ne kadar edebi! Ama insanın gözlerinde uzak bir ifade nasıl belirir ki? Türkçe’de böyle bir ifade kullanıyor muyuz? Bu cümlenin üstünde kesinlikle çalışmamız gerek! Tekrar kaynak metne, baılama bakarız. “Gözlerinde uzak bir ifade beliren” kişi, aslında geçmişinde bir olayı hatırlamış, bunu düşünmektedir. Yine de iyi bir şey bulamayız ve cümlenin yanına soru işaretlerimizi koyup geçeriz. Aradan biraz daha zaman geçer; çevirimiz demlenir, biz baılamı özümseriz. Bu sorunu düşünmeye ara verdiıimiz için bu kez başta gözümüze çarpmayan veya aklımıza gelmeyen şeyleri bir anda bulabiliriz. Demek söz konusu kişi geçmişinde yaşadııı bir olayı hatırlayıp bu olayı düşünmüş ve “gözlerinde uzak bir ifade belirmiş…” Bunu Türkçe nasıl söyleriz? "Gözleri uzaklara daldı.” ?şte bu kadar!

Çeviriyi demlenmeye bırakmak, “Bunu Türkçe nasıl söylerim?” sorusu kadar yararlı bir yöntemdir. Genel olarak çevirmenler çayı sever; hem de demli çayı. Ama çayı demli sevmiyorsanız bile, çevirinin demli olmasına dikkat edin derim; yoksa bire bir çevirdiıiniz bir cümlenin hiçbir şey ifade etmemesi durumunda, redaktörünüz size bu cümlede ne demek istediıinizi sorarsa, "gözlerinizde uzak bir ifade belirebilir."